حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٠ - از آيات ذيل مفعول مطلق را استخراج كن و نوع آنرا بيان نما

الف: قالوا: فعل و فاعل و جمله‌ «لمنك من المصلّين» محلا منصوب است تا مفعول آن باشد.

لم نك: « كان » از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش بوده و « من المصلّين» جار و مجرور متعلق است به « استقرّ » و خبر است براى « لم نك».

ب: الى الله: جار و مجرور، متعلق به « استقر » خبر مقدم و « تصير » از افعال ناقصه بوده و « الامور » اسم آن مى‌باشد.

ج: واو: عاطف، اوصانى: فعل و فاعل و مفعول، بالصلوة: جار و مجرور متعلق به « اوصانى » ، ظرف لغو، واو: حرف عاطفه، الزكوة، معطوف است به « الصّلوة » و كلمه « ما » حرف مصدريه زمانيه، دمت: فعل ناقص با اسمش و « حيا » خبر آن مى‌باشد.

سؤالات و تمرينات ص (٤٩- ٤٨)

١- مفعول مطلق را با ذكر مثال تعريف كنيد؟

٢- اقسام مفعول مطلق را با ذكر مثال بشماريد

٣- در كجا عامل مفعول مطلق حذف مى‌شود

٤- مفعول به را تعريف كن و مثالى براى آن بياور

٥- از آيات ذيل مفعول مطلق را استخراج كن و نوع آنرا بيان نما.

الف: و اذكر اسم ربّك و تبتل اليه تبتيلا ( سوره مزمّل آيه ٨)

ب: فعصى فرعون الرسول فاخذناه اخذا وبيلا ( سوره مزمّل آيه ١٦)

ج: فاجلد و هم ثمانين جلدة ( سوره نور آيه ٤)

د: و النّاشرات نشرا ( سوره مرسلات آيه ٣)

ه: فانّ جهنّم جزاؤكم جزاء موفورا ( سوره اسراء آيه ٦٣)

و: يا ايّها الانسان انّك كادح الى ربّك كدحا فملاقيه‌ ( سوره انشقاق آيه ٦)

ز: انّهم يكيدون كيدا و اكيد كيدا ( سوره طارق آيه ١٥ و ١٦)

ح: و سيعلم الّذين ظلموا اىّ منقلب ينقلبون‌ ( سوره شعراء آيه ٢٢٧)